fa سیستم‌های تصمیم‌یار در تخصیص کلیه پیوندی از دهنده مرگ مغزی: مطالعه مروری ملزومات، چالش‌ها و راه‌کارهای پیشر‌و سیستم های تصمیم یار بالینی Clinical Decision Support Systems مقاله مروری تشریحی Narrative review articles <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مقدمه</span></b><span lang="FA">: با تغییر اپیدمیولوژی بیماری‌ها، نارسایی مزمن کلیوی در جهان رشد قابل توجهی را نشان می</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">دهد. پیوند کلیه به عنوان یک درمان انتخابی برای بهبود کیفیت زندگی این بیماران می</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">باشد. چالش اساسی در زمینه بهره&shy;مندی بهینه از کلیه بیماران مرگ</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">مغزی، انتخاب گیرنده مناسب در فرصت بسیار محدود می</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">باشد.&rlm; هدف از این مطالعه، مرور ملزومات طراحی و پیاده</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">سازی و ارزیابی سیستم</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های تصمیم</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">یار بالینی برای تخصیص کلیه پیوندی از دهنده مرگ</span> <span lang="FA">مغزی و چالش</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های پیش</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">رو بود.</span><span dir="LTR" style="color:black"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش:</span></b><span lang="FA"> این مطالعه مروری حیطه ای با جستجو در پایگاه</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های اطلاعاتی </span><span dir="LTR">PubMed</span><span lang="FA">،</span><span dir="LTR">Scopus</span> <span lang="FA">&nbsp;و </span><span dir="LTR">Google</span> <span dir="LTR">Scholar</span> برای مقالات تمام متن به زبان انگلیسی تا انتهای 2021 انجام شد. آنالیز مقالات بر اساس اهداف مطالعه، فاکتور<span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ها و الگوریتم</span><span lang="FA">‌‌</span><span lang="FA">های مورد استفاده در تصمیم</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">گیری برای تطبیق اهداکننده و گیرنده، و نحوه ارزیابی الگوریتم</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ها صورت گرفت.</span><span lang="FA" style="font-family:"B Mitra""></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتایج:</span></b><span lang="FA"> دو دسته کلی از فاکتورهای پزشکی (شامل کیفیت کلیه اهدایی) و فاکتورهای عدالت در اکثر الگوریتم</span>‌<span lang="FA">های تخصیص استفاده شده بود، درباره تعداد، نحوه و ترتیب اعمال تأثیر این فاکتور</span>‌<span lang="FA">ها در مطالعات مختلف تفاوت وجود داشت. با</span> <span lang="FA">این که مطالعات چالش</span>‌<span lang="FA">های متنوعی ذکر کرده بودند، ولی اکثریت آنها تاثیر مثبت سیستم</span>‌<span lang="FA">های تصمیم</span>‌<span lang="FA">یار را در مدیریت فرآیند تخصیص گزارش نموده</span>&not;<span lang="FA">اند.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> یکی از چالش</span>‌<span lang="FA">های اساسی در مدیریت بهینه این فرایند، برخورداری از پروتکل</span>‌<span lang="FA">ها و الگوریتم</span>‌<span lang="FA">هایی بومی است که اعضای تیم</span>‌<span lang="FA">های&nbsp; پیوند در مورد نحوه، ترتیب و وزن هرکدام از فاکتور</span>‌<span lang="FA">های پزشکی و عدالت در این الگوریتم‌ها اتفاق نظر داشته باشند. با توجه به اینکه در مطالعات مروری الگوریتم</span>‌<span lang="FA">های مبتنی بر امتیازدهی، بیشترین پذیرش را داشته</span>‌<span lang="FA">اند، به نظر می</span>‌<span lang="FA">رسد احتمال استفاده از سیستمی تصمیم</span>‌<span lang="FA">یار بر این اساس، بیشتر خواهد بود.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Introduction:</b> With the change in the epidemiology of diseases, chronic kidney disease has shown a significant increase worldwide. Kidney transplantation is the optimal treatment option to improve patient quality of life. The main challenge in benefiting from a brain-dead patient&#39;s kidney is the selection of a right recipient in limited time. The purpose of this study was to review the requirements for designing and implementing clinical decision support systems for allocating brain-dead kidneys and the challenges facing them.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Method:</b> This scoping review was conducted by searching Scopus, PubMed, and Google scholar to find full-text English articles published until the end of 2021. The articles were analyzed based on the objectives of the study, the factors used in decision-making for allocation, the algorithms used in the decision-making process, and their outcome evaluations.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> Two categories of medical (including the quality of the donated kidney) and equity/fairness factors were used in most allocation algorithms. However, the number of factors, the method, and the order of their application were different in different studies. Studies have reported different challenges but a positive impact using decision support systems.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Conclusion:</b> One of the main challenges in the proper management of kidney transplants from brain-dead donors is to have local, agreed-upon protocols and algorithms regarding the methods, order, and weight of each of the medical and equity factors in the proposed protocol. Algorithms based on scoring have mostly been favored. Therefore, the probability of using a decision support system on this base seems to be higher.</span></span></span></span><br> &nbsp;</span></div> پیوند کلیه, سیستم تخصیص کلیه, اهداکننده مرگ مغزی, سیستم تصمیم یار بالینی, سیستم نمره‌دهی, سیستم تطبیق اهداکننده و گیرنده کلیه پیوندی, مطالعه مروری kidney transplant, kidney allocation system, cadaver donor, clinical decision support system, scoring system, donor-recipient matching system, review study 158 179 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-180-3&slc_lang=fa&sid=1 Marziye Moniri مرضیه منیری m.moniri73@yahoo.com 10031947532846009683 10031947532846009683 No MSc Student of Medical Informatics, Department of Health Information Technology, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Zahra Niazkhani زهرا نیازخانی niazkhani.z@umsu.ac.ir 10031947532846009684 10031947532846009684 No PhD in Medical Informatics, Associate Professor, Nephrology and Kidney Transplant Research Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran دکتری تخصصی انفورماتیک پزشکی، دانشیار، مرکز تحقیقات نفرولوژی و پیوند کلیه، پژوهشکده تحقیقات بالینی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Khadijeh Makhdoomi خدیجه مخدومی makhdoomikhadijeh@yahoo.com 10031947532846009685 10031947532846009685 No Subspecialist in Nephrology, Associate Professor, Nephrology and Kidney Transplant Research Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran فوق تخصص نفرولوژی، دانشیار، مرکز تحقیقات نفرولوژی و پیوند کلیه، پژوهشکده تحقیقات بالینی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Parviz Rashidi Khazaee پرویز رشیدی خزاعی P.rashidi@uut.ac.ir 10031947532846009686 10031947532846009686 No PhD in Information Technology, Assistant Professor, Faculty of Information Technology and Computer Engineering, Urmia University of Technology, Urmia, Iran دکتری تخصصی فناوری اطلاعات، استادیار، گروه مهندسی فناوری اطلاعات و کامپیوتر، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران Habibollah Pirnejad حبیب الله پیرنژاد pirnejad.h@umsu.ac.ir 10031947532846009687 10031947532846009687 Yes PhD in Medical Informatics, Associate Professor, Patient Safety Research Center, Clinical Research Institute, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran دکتری تخصصی انفورماتیک پزشکی، دانشیار، مرکز تحقیقات ایمنی بیمار، پژوهشکده تحقیقات بالینی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران