Journal of Health and Biomedical Informatics

fa توسعه مدل بومی ارزیابی کاربردپذیری سیستمهای اطلاعات سلامت منطبق با تکنیک ارزیابی اکتشافی Developing a Native Model for Evaluating the Usability of Health Information Systems Through Heuristic Evaluation Technique ارزیابی سیستمهای اطلاعات سلامت Evaluation of Health Information Systems پژوهشي اصیل Original Article <div style="text-align: justify;">مقدمه: کاربردپذیری، معیاری کیفی برای ارزیابی سیستم‌های اطلاعاتی می‌باشد که از طریق ارزیابی رابط-کاربری قابل سنجش می‌باشد. مشکلات رابط-کاربری می‌تواند باعث افزایش خطای کاربران، کاهش رضایت آنان، کاهش کارایی و عدم پذیرش سیستم های اطلاعاتی شود. از این‌رو سازمان بین‌المللی استاندارد، ارزیابی کاربردپذیری را برای پذیرش و پیاده‌سازی سیستم های اطلاعاتی توصیه می‌کند؛ لذا این مطالعه با هدف طراحی مدل بومی ارزیابی کاربردپذیری سیستم های اطلاعات سلامت منطبق با ارزیابی اکتشافی انجام گرفته است. روش: این مطالعه کیفی چند مرحله‌ای در سال 1399 انجام شد. جستجو در پایگاه‌های ScienceDirect، PubMed، Web of Science، Scopus، Civilica و Magiran انجام گردید. پس از احراز معیارهای ورود، مقالات نمره‌دهی شدند. سپس، مدل اولیه با استخراج داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای ایجاد و با استفاده از تکنیک دلفی اعتبار‌سنجی شد و سرانجام مدل نهایی ارائه گردید. نتایج: مدل بومی با استفاده از سیزده اصل توسعه داده شد: 1) شفافیت سیستم، 2) تطابق بین سیستم و دنیای واقعی، 3) کنترل و آزادی کاربر، 4) همسانی و استانداردها، 5) کمک به کاربران در شناسایی، تشخیص و اصلاح خطا، 6) پیشگیری از خطا، 7) شناخت به‌جای یادآوری، 8) طراحی انعطاف‌پذیر، 9) طراحی زیبا، 10) راهنمایی و مستند‌سازی، 11) مهارت، 12) تعامل قابل احترام و محترمانه با کاربر، و 13) حفظ حریم خصوصی. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که بـومی‌سـازی ارزیابی کاربردپذیری سیستم های اطلاعات سلامت منطبق با ارزیابی اکتشافی و بر اساس منابع اطلاعاتی معتبر، رویکردی هوشـمندانه اسـت چراکـه نـه تنهـا موجـب جلوگیری از فرآیندهای تکراری  می‌گــردد بلکــه با بهره‌گیری از بهتـــرین و به روزترین منابع، ارائـه بــا کیفیـــت‌تـــرین ارزیابی را ممکن می‌سازد.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: A quality criterion for evaluating information systems (ISs) is their usability, which can be determined by examining the user interface. User interface issues may generate user errors, dissatisfaction, and inefficiency, making IS adoption difficult. Therefore, the International Standard Organization recommends usability testing to evaluate IS acceptability and deployment. So, this study aimed to develop a native model for the usability testing of hospital information systems (HISs) via heuristic evaluation (HE). Method: This multi-staged qualitative study was conducted in 2020; ScienceDirect, PubMed, Web of Science, Scopus, Civilica, and Magiran databases were searched. After meeting the inclusion criteria, the articles were scored. Then, the initial model was created in the following stage by extracting data from library sources and validated using the Delphi technique, and consequently, the final model was presented. Results: : The native model was developed using thirteen principles: 1) visibility of system status, 2) the match between the system and the real world, 3) users’ control and freedom, 4) consistency and standards, 5) error prevention, 6) recognition rather than recall, 7) flexibility and efficiency of use, 8) aesthetic and minimalist design, 9) helping users recognize, diagnose, and recover errors, 10) documentation and help, 11) skill , 12) pleasurable, respectful interaction with users, and 13) privacy protection. Conclusion: This study demonstrated that localizing the usability evaluation of HISs based on trustworthy sources and HE is a wise strategy, because not only it avoids repetitive processes, but also it uses the best up-to-date resources to enable the presentation of the highest evaluation quality.</div> سیستم اطلاعات سلامت, ارزیابی اکتشافی, کاربردپذیری Health information systems, Heuristic evaluation, Usability 304 324 http://jhbmi.ir/browse.php?a_code=A-10-978-1&slc_lang=fa&sid=1 Leila Kaboutarizadeh لیلا کبوتری زاده lkaboutari@gmail.com 10031947532846009665 10031947532846009665 No MSc Student, Medical informatics, Student Research Committee, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Marzieh Kordi مرضیه کردی kordimarzieh@yahoo.com 10031947532846009666 10031947532846009666 No MSc Student, Medical informatics, Student Research Committee, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Zahra Koohmare زهرا کوهمره koohmarezahra@gmail.com 10031947532846009667 10031947532846009667 No MSc Student, Medical informatics, Student Research Committee, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Seyyed Mohsen Hosseini سید محسن حسینی mohsen77749@gmail.com 10031947532846009668 10031947532846009668 No MSc Student, Medical informatics, Student Research Committee, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Amirabbas Azizi امیرعباس عزیزی amirabbas.azizi@gmail.com 10031947532846009669 10031947532846009669 Yes PhD in Medical Informatics, Department of Health Information Technology, School of Allied Medical Sciences, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دکترای انفورماتیک پزشکی، استادیار، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز‌، اهواز، ایران